{"id":62,"date":"2019-06-13T12:14:04","date_gmt":"2019-06-13T10:14:04","guid":{"rendered":"http:\/\/parkwojanowo.pruszczgdanski.pl\/?page_id=62"},"modified":"2019-06-13T12:16:46","modified_gmt":"2019-06-13T10:16:46","slug":"przyroda7","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/parkwojanowo.pruszczgdanski.pl\/index.php\/przyroda7\/","title":{"rendered":"Jesion wynios\u0142y (Fraxinus excelsior)"},"content":{"rendered":"\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Jesion wynios\u0142y (Fraxinus excelsior)<\/strong><\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Rodzina: oliwkowate<\/strong><\/span><\/p>

Opis og\u00f3lny<\/strong><\/span><\/p>

Jesion wynios\u0142y to drzewo li\u015bciaste pochodzenia europejskiego. Pojawi\u0142o si\u0119 jako gatunek ju\u017c 10 milion\u00f3w lat temu. Przydomek \u201ewynios\u0142y” uzyska\u0142o ze wzgl\u0119du na smuk\u0142\u0105, strzelist\u0105 sylwetk\u0119. Jesion osi\u0105ga zwykle 25-30 m wysoko\u015bci i 1 m pier\u015bnicy. Kora u\u00a0m\u0142odych okaz\u00f3w jest g\u0142adka i popielata, na starszych ciemna, p\u0142ytko pod\u0142u\u017cnie sp\u0119kana. Jesion wynios\u0142y \u017cyje nawet 200-300 lat.<\/span><\/p>

Zasi\u0119g naturalny<\/span><\/strong><\/p>

Jesion wynios\u0142y wyst\u0119puje naturalnie w prawie ca\u0142ej Europie. W Polsce jest pospolity na ca\u0142ym obszarze. Najliczniej wyst\u0119puje w wilgotnych lasach \u0142\u0119gowych oraz w g\u00f3rach, gdzie ro\u015bnie do 1 000 m. Lubi pod\u0142o\u017ce wilgotne, o oboj\u0119tnym odczynie. Jest gatunkiem \u015bwiat\u0142olubnym.<\/span><\/p>

Li\u015bcie<\/span><\/strong><\/p>

Li\u015bcie s\u0105 du\u017ce (40 cm), nieparzystopierzaste, z wierzchu s\u0105 zielone, a od spodu nieco ja\u015bniejsze z wypuk\u0142ymi nerwami. Rozwijaj\u0105 si\u0119 p\u00f3\u017ano – w\u00a0drugim tygodniu maja. Jesieni\u0105 jesion gubi li\u015bcie jako jedno z\u00a0ostatnich drzew. Li\u015bcie do\u00a0opadni\u0119cia pozostaj\u0105 zielone.<\/span><\/p>

Kwiaty<\/strong><\/span><\/p>

Jesiony zakwitaj\u0105 w\u00a0ko\u0144cu kwietnia i\u00a0na\u00a0pocz\u0105tku maja, przed rozwojem li\u015bci. Wyst\u0119puj\u0105 osobniki m\u0119skie, \u017ce\u0144skie oraz obup\u0142ciowe. Osobniki rosn\u0105ce pojedynczo rozpoczynaj\u0105 kwitnienie w wieku 15-20 lat, a w drzewostanach \u2013 w wieku 30 lat.<\/span><\/p>

Owoce<\/strong><\/span><\/p>

Owocami jesionu s\u0105 skrzydlaki, zawieraj\u0105ce sp\u0142aszczone orzeszki z d\u0142ugimi skrzyde\u0142kami. Jesion owocuje we wrze\u015bniu i\u00a0pa\u017adzierniku.<\/span><\/p>

Cechy u\u017cytkowe\/zastosowanie<\/strong><\/span><\/p>

Drewno jesionu wynios\u0142ego jest twarde, elastczne i wytrzyma\u0142e na obci\u0105\u017cenia. Stosowane jest g\u0142\u00f3wnie do produkcji mebli, nart, wiose\u0142, kij\u00f3w hokejowych i bilardowych.<\/span><\/p>

Jesion wynios\u0142y jest ro\u015blin\u0105 lecznicz\u0105. Kora oraz li\u015bcie zawieraj\u0105 zwi\u0105zki kumarynowe, kwasy organiczne i garbniki, a li\u015bcie zawieraj\u0105 ponadto flawonoidy i fenolokwasy. Ro\u015blin\u0119 t\u0119 wykorzystuje si\u0119 do mieszanek zio\u0142owych \u017c\u00f3\u0142ciop\u0119dnych, w leczeniu chor\u00f3b reumatycznych i zaburze\u0144 w\u0105trobowych.<\/span><\/p>

Ciekawostka<\/strong><\/span><\/p>

Od lat 90. XX w. obserwuje si\u0119 drastyczne zamieranie jesionu w ca\u0142ej Europie. W niekt\u00f3rych krajach obumar\u0142o ju\u017c kilkadziesi\u0105t procent jesion\u00f3w. Patogenem stanowi\u0105cym g\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0119 zamierania drzewostan\u00f3w jesionowych jest grzyb Hymenoscyphus fraxineus.<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Jesion wynios\u0142y (Fraxinus excelsior) Rodzina: oliwkowate Opis og\u00f3lny Jesion wynios\u0142y to drzewo li\u015bciaste pochodzenia europejskiego. Pojawi\u0142o si\u0119 jako gatunek ju\u017c 10 milion\u00f3w lat temu. Przydomek \u201ewynios\u0142y” uzyska\u0142o ze wzgl\u0119du na smuk\u0142\u0105, strzelist\u0105 sylwetk\u0119. Jesion osi\u0105ga zwykle 25-30 m wysoko\u015bci i 1 m pier\u015bnicy. Kora u m\u0142odych okaz\u00f3w jest g\u0142adka i popielata, na starszych ciemna, p\u0142ytko pod\u0142u\u017cnie […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"elementor_header_footer","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-62","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/parkwojanowo.pruszczgdanski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/62","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/parkwojanowo.pruszczgdanski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/parkwojanowo.pruszczgdanski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/parkwojanowo.pruszczgdanski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/parkwojanowo.pruszczgdanski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=62"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/parkwojanowo.pruszczgdanski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/62\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":67,"href":"https:\/\/parkwojanowo.pruszczgdanski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/62\/revisions\/67"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/parkwojanowo.pruszczgdanski.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=62"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}